Sai lầm khi chạy SPSS khiến chạy xong vẫn rớt luận văn

Mục lục

Sai lầm khi chạy SPSS là lý do khiến rất nhiều sinh viên dù đã có bảng kết quả, biểu đồ đầy đủ nhưng vẫn rớt luận văn hoặc bị yêu cầu sửa nặng khi bảo vệ. Thực tế, vấn đề không nằm ở phần mềm SPSS mà nằm ở tư duy phân tích và cách sử dụng kết quả nghiên cứu. ThS Khánh chỉ ra các lỗi SPSS phổ biến và cách khắc phục hiệu quả.

Chạy SPSS đúng kỹ thuật nhưng sai tư duy nghiên cứu

Đây là sai lầm phổ biến nhất. Nhiều sinh viên biết bấm SPSS, biết ra bảng kết quả, nhưng không hiểu mình đang chạy để làm gì.
Ví dụ:

-Chạy Cronbach’s Alpha chỉ để “đủ điều kiện” mà không hiểu ý nghĩa độ tin cậy

-Chạy EFA nhưng không giải thích được nhân tố đại diện cho khái niệm gì

-Chạy hồi quy nhưng không liên hệ được với giả thuyết nghiên cứu
Kết quả: Số liệu có nhưng hội đồng hỏi là “đứng hình”.

Đặt mô hình nghiên cứu không phù hợp với dữ liệu

Nhiều đề tài có mô hình rất đẹp trên Word, nhưng dữ liệu thu thập không thể kiểm định được mô hình đó.
Một số lỗi thường gặp:

– Biến phụ thuộc là định tính nhưng lại chạy hồi quy tuyến tính

– Mô hình quá nhiều biến so với kích thước mẫu

– Dùng thang đo Likert nhưng xử lý như biến liên tục mà không kiểm tra điều kiện
Hội đồng sẽ kết luận: “Mô hình không phù hợp, kết quả không có giá trị”. Nếu không tránh những sai lầm khi chạy SPSS, khả năng rớt luận văn là rất cao.

EFA – CFA – Hồi quy: chạy máy móc, bỏ qua điều kiện

Nhiều sinh viên học theo kiểu: “Thấy người ta chạy vậy thì mình chạy vậy”
Các lỗi nghiêm trọng:

– Không kiểm tra KMO & Bartlett trước EFA

– Ép số nhân tố cho bằng với lý thuyết như ví dụ:

– Hệ số tải nhân tố thấp nhưng vẫn giữ biến

– Hồi quy khi chưa đặt nặng việc kiểm tra đa cộng tuyến

Đây là lý do rất nhiều luận văn bị đánh giá: “Phân tích thiếu chặt chẽ”.

Kết quả SPSS đẹp nhưng không trả lời được giả thuyết

Một luận văn đạt yêu cầu không phải vì bảng SPSS đẹp, mà vì:

– Mỗi giả thuyết đều được kiểm định rõ ràng

– Có kết luận chấp nhận hay bác bỏ giả thuyết

– Có giải thích logic, không mâu thuẫn

Sai lầm thường gặp:

– Chỉ mô tả bảng kết quả, không kết luận

– Nhầm lẫn giữa ý nghĩa thống kê và ý nghĩa thực tiễn

– Hệ số không có ý nghĩa nhưng vẫn kết luận có tác động như ví dụ MINHBACH không có ý nghĩa thống kê, mà vẫn kết luận đạt là nguy hiểm nhé

Hội đồng sẽ đánh giá: “Không hiểu kết quả mình làm”.

Không liên kết SPSS với chương thảo luận & hàm ý quản trị

Rất nhiều sinh viên rớt vì Chương 5, dù các chương trước chạy SPSS khá ổn.
Lỗi phổ biến:

– Kết quả SPSS nói một đằng, hàm ý quản trị nói một nẻo

– Không so sánh với nghiên cứu trước

– Hàm ý chung chung, không dựa trên biến có ý nghĩa thống kê
Đây là lỗi khiến hội đồng đánh giá luận văn thiếu chiều sâu.

Tin rằng “có SPSS là đủ” – sai lầm chết người

SPSS chỉ là công cụ, không phải là người làm luận văn thay bạn.
Rất nhiều sinh viên:

– Thuê chạy SPSS nhưng không hiểu kết quả. Thực ra việc thuê chạy SPSS là bình thường, nhưng sinh viên cần yêu cầu người chạy thuê nói rõ ý nghĩa của kết quả đó nhé.

– Copy diễn giải từ luận văn khác

– Không bảo vệ được số liệu của chính mình
Khi bị hỏi sâu, luận văn dễ bị đánh trượt hoặc yêu cầu sửa rất nặng.

Cách tránh rớt khi làm SPSS cho luận văn

-Hiểu rõ mô hình & giả thuyết trước khi chạy
-Biết vì sao dùng kiểm định đó, không chỉ biết cách bấm
-Kiểm tra đầy đủ điều kiện thống kê
-Diễn giải kết quả theo ngôn ngữ nghiên cứu, không phải ngôn ngữ phần mềm
-Liên kết chặt chẽ: Giả thuyết → SPSS → Kết luận → Hàm ý