ThS Khánh và team chỉ ra những hiểu lầm phổ biến khi dùng Cronbach’s Alpha trong SPSS khiến kết quả không có giá trị. Cho dù Cronbachs Alpha cao vẫn sai ?
1. Hiểu sai: Cronbach’s Alpha càng cao càng tốt
Qua quá trình tư vấn làm số liệu cho luận văn, nhiều sinh viên (và cả học viên cao học) tin rằng: > “Cronbach’s Alpha càng cao thì thang đo càng tốt”. Đây là hiểu lầm nguy hiểm. Vì thực tế: – Alpha quá thấp → thang đo không tin cậy – Alpha quá cao (≥ 0,95) → thang đo có thể bị trùng lặp nội dung, đo cùng một ý.
Nên hội đồng thường đánh giá cao thang đo có Alpha 0,7–0,9, không phải cao nhất có thể.
2. Cronbach’s Alpha cao nhưng biến đo sai khái niệm
Cronbach’s Alpha chỉ đo mức độ nhất quán nội tại, không đo tính đúng (validity).
Ví dụ: Các biến hỏi giống nhau về câu chữ nhưng không phản ánh đúng khái niệm nghiên cứu thì kết quả:
– Alpha rất cao
– Nhưng khi sang EFA/CFA thì nhân tố không rõ ràng hoặc bị loại
3. Xoá biến chỉ vì Alpha tăng
Sai lầm rất phổ biến khi áp dụng cứng nhắc quy tắc xóa biến : xóa biến chỉ vì “Alpha if Item Deleted tăng”, nhưng tăng không đáng kể. Như ví dụ này, biến TINCAY1 nếu xóa đi thì cronbach sẽ tăng lên, nhưng như vậy thì thang đo chỉ còn 2 biến, sẽ rất tiếc. Nên kết luận là sẽ không xóa nhé.
Thực tế biến đó có thể rất quan trọng về mặt lý thuyết, việc xóa làm thang đo mất ý nghĩa khái niệm
Hội đồng sẽ hỏi: “Vì sao biến này bị loại? Có cơ sở lý thuyết không?”
4. Nhầm Cronbach’s Alpha với điều kiện để chạy EFA
Có suy nghĩ chưa chính xác : “Cronbach’s Alpha đạt là được chạy EFA”
Mà phải như sau:
Cronbach’s Alpha: – Chỉ là bước kiểm tra sơ bộ độ tin cậy
EFA cần: – KMO ≥ 0,5 – Bartlett’s Test có ý nghĩa – Factor loading đủ lớn
Alpha cao không đảm bảo EFA sẽ tốt.
5. Dùng Cronbach’s Alpha cho thang đo không phù hợp
Không nên dùng Cronbach’s Alpha khi:
•Thang đo chỉ có 1 biến
•Biến đo không cùng khái niệm
•Thang đo dạng formative (tạo thành)
Trong các trường hợp này, Alpha: – Không có ý nghĩa, dễ gây hiểu nhầm
6. Không báo cáo đầy đủ Cronbach’s Alpha
Sai lầm khi viết luận văn:
– Chỉ báo cáo mỗi chỉ số Alpha
– Không trình bày số biến, hệ số tương quan biến–tổng
Điều này khiến hội đồng nghi ngờ: sinh viên chỉ biết bấm SPSS, không hiểu bản chất thống kê
Báo cáo chuẩn cần có:
– Cronbach’s Alpha
– Corrected Item-Total Correlation
– Số biến trong thang đo
7. Dấu hiệu cho thấy bạn đang dùng Cronbach’s Alpha sai
Hội đồng dễ nhận ra lỗi lầm về số liệu khi khi:
– Alpha rất cao nhưng EFA rớt, bị xáo trộn các khái niệm, gộp tách nhóm không giải thích được.
– Không giải thích được ý nghĩa từng biến
– Không liên kết với cơ sở lý thuyết
Đây là lỗi khiến luận văn bị đánh giá thiếu chiều sâu học thuật.
Kết luận Cronbachs Alpha cao thì tốt hay xấu
Cronbach’s Alpha cao không đồng nghĩa với thang đo đúng.
Điều quan trọng là: hiểu bản chất thang đo, kết hợp lý thuyết + thống kê, không chạy SPSS một cách máy móc.
Bạn cần hỗ trợ cứ liên hệ team nhé ThS Khánh 0903396688
phantichspss.com – Hỗ trợ kiểm tra thang đo, Cronbach’s Alpha, EFA và diễn giải kết quả đúng chuẩn học thuật, giúp bạn tránh những sai lầm khiến luận văn bị rớt.
